Penaos emañ ho traoù get Macron?

Safar a ra an tri faotr harpet doc’h an daol-gont. Hag unan anezhe durc’hiñ tremazomp, ma maouez ha me :

«N’oc’h ket diaeset get an trouz?» eme-eñ

«Didrouz e vez hon devezhioù, seniored mah omp» eme-me «un tammig cheñchamant a ra vad»

C’hoarzadeg.

«Ha penaos emañ ho traoù get Macron ?» eme-eñ c’hoazh.

Er pezh en deus graet gouarnamant Macron get ar CSG emañ é soñjal a-dra-sur.

E-pad ma soñjomp-ni ervat er pezh a vo respontet evit ar goulenn politik-se, eñ a lâr:

«Me a zarempred marc’hadoù an traoù kozh. Gwelet e vez lies a-walc’h seniored bec’h àrne hag àr o bugale.»

Advertisements

La Bretonnière (kendalc’h)

Hañval e oa din e veze graet La Bretonnière ag ul lec’h ma oa bet Bretoned é veviñ gwezh-arall. An heveleb soñj o deus al lod muiañ ag an dud, a dra sur.

Neoazh ma vez kavet aes skridoù a dud gouiziek a-du get ar soñj-se e vez kavet ar c’hontrol ivez.

Studiet eo bet get an Ao. Xxx Musset penaos emañ bet savet an anvioù-lec’h e Normandi. Evit ur bochad anezho, revezañ, e vehe bet lakaet al lost-ger «-ière» pe «-erie» doc’h anvioù an dud a biaoue un dachenn douar. N’em-eus ket kavet skridoù an Ao. Musset. Komzet eo anezhe get an Ao. François de Beaurepaire en ur pennad embannet e “les annales de Normandie“. Hag hennañ lakaat Bretonnière pe Berthonnière e mesk an anvioù-lec’h savet èl-se.

Med get lec’hioù dister dreist-holl emañ bet graet èl-se. Ne vez ket kavet gwall lies al lost-ger-se get anvioù-aotrouniezh pe get anvioù-parrez. Hag hor Bretonnière-ni a oa aotrouniezh.

Gilles Clément, savour liorzhoù brudet anezhoñ, treset Jardin Citroen getoñ e Pariz, a biaou un tamm douar àr vordenn Ster Creuse. Un istorig kær a gont da zispleg perak e vez graet La Berthonnière anezhoñ:

«Berthon» pe «berton», eme-eñ, a zo ar ger «breton» bet distreset. Graet e veze èl-se ag un den divroet da viken, na veze anavet nemet e vro orin : Breizh. Er c’hrenn-amzer ha kent an Dispar-bras e oa Ster Creuse bevenn etre bro ar “gabelle” ha bro ar “franc salé”. Floderion-holen a dreuze ar c’horn-bro. Brudet ma vezent èl gedourion mat, e oa bet Bretoned gopret èl maltouterion evit o zreseal. Ur berthonnière a zo ur post-ged.

Nag e vehe hor Bretonnière-ni ur post-ged ivez ? Lec’hiet eo àr an ihuel, a-us da gemper Ster-Orj get Ster-Remard, e-tal an hent-bras Pariz-Orleans.

Kaset omp en-dro àr an douar-patatez-mañ, en ur lenn ar pennad bet skrivet get an Ao. Chédeville, Doue d’e bardono, bet kelenner e Skol-Veur Roazhon. N’heller ket studial divroerezh ar Vretoned diàr an anvioù-lec’h, eme-eñ. Hag-eñ komz a soñj e genvreur Roblin : donet a rahe an anvioù-lec’h ar seurt get Bretonnière ag ar wrizienn geltiek «bart-» pe «bert-». Roet he deus honnañ «bertainière», bet testoniet get ar ster «gwern», pe «barte», bet testoniet get ar ster «koad taill leun a werneg». Dre c’hoari-gerioù eo e vehe bet lakaet ur stumm breizhek àr anvioù-lec’h ar seurt-se..

Evit goût hag ec’h eus bet Bretoned en ul lec’h gwezh-arall gozh, emañ ret furchal en dielloù kozh da gavout anvioù tud, eme-eñ c’hoazh.

Na Jean de la Bretonnière “dit Le Breton” neuze ? Dre c’hoari-gerioù moarvat, diàr anv e aotrouniezh, e oa lezanvet «Le Breton».

Ne vez ket savet tier ar seurt-se ken

Hopal a ra din a-ziàr an tu arall ag ar straed, e-pad mah on é sellet d’ar pezh a chom ag an ti diskaret-mañ. Ha neuze e ta etaldon. Pouezh-mouezh kreñv a Vro Bortugal ha galleg flour zo getoñ àr un dro.

Hag eñ lâred din e oa-eñ bet en ti-mañ gwezh-arall. Ul labour bennak en-doa graet evit an itron gozh a oa é chom ennañ. Hag e vaouez a rae he stal. Ne oar ket petra eo daet an itron da vout. Dilojet he-deus blez zo.

«Un ti kaer e oa» eme-eñ en ur vonet àr-raok «ne vez ket savet ar seurt-se ken.»

An ti-se em boa tennet luc’hskeudennoù anezhañ blez zo.

Kaer e kaven an traoù houarn anezhañ.

Lakaet e oa ar maen “meulière” doc’h feson ar vro, get mein bihan etreze.

Un ti nevez 1000m2 a blañcheris ennañ a vo savet àr an tamm douar 900m2-mañ. Un dek pe bemzek bennak a rannoù-di neuze.

Ha lojeiz sokial e vo? Koutant e vehe an aotrou maer. Emañ ar gumun edan ar vevenn 25% lakaet get ar Stad evit ar seurt lojeiz. Ret eo dezhi paeiñ un dell-gastiz bep blez.

E dalc’h ar servijourez

pizza perso pizza hut

Morianez eo, bihan a vent, korf unan hag a rahe sport dezhi. Oberiant e ta ha ya a-dreuz ar Pizza-Hut.

Diflouk a ra dirakon, ma disglavier geti en he dorn. Lakaet em-boa eñ e skourr doc’h ur gador àr-dreñv ma c’hein. Hag-hi el lakaat bremañ e skourr doc’h ma c’hador-me.

«Er mod-se n’hellan ket azez» eme-me

El lakaat a ra en-dro el lec’h ma oa.

«Èl ma c’harit» eme-hi «doc’htu e vo kaset d’ar burev mard emañ ankouaet»

A vurev ar greizenn-kenwerzh emañ é komz moarvat.

Ur “pizza perso” zo kinniget àr ar gartenn, get roll an traoù a c’heller dibab evit o lakaat a-barzh. A pa atersan àr he divout, emañ respontet din : « Ar seurt-se nend eo ket evidoc’h»

A pa zalc’han :

«Evit ar re yaouank eo kement-se. Ar re-se zo speredet-mat hag ampart àr ar matematikoù»

C’hoarzadeg genomp ha get an daoliad etaldomp.

Ar ger “merguez” em-boa lâret hep lakaat evezh. Setu, ur pizza “orientale” zo lakaet din.

Evit an dibenn-pred e c’houlennan un dartezenn hag ur banne kafe da vout kaset din àr un dro.

«N’hell ket bout» eme-hi

«Ha perak ‘ta ?»

«Goulennet e vo an dartezenn get ar geginerion. Kaset e vo genin deoc’h. Ha neuze e vo graet ho panne kafe genin er bar.»

«Gozik àr un dro, e vo neuze.» eme-me

«Ya, gozik àr un dro.»

Ne oa ket lakaet diaes ar paotr tik zo ac’hanon. Karadek e oa ar plac’h. Prim eo d’en en zijabliñ ag ar skoilhoù a gav àr he hent. Bourrus e oa a-benn ar fin.

Nend eo ket get sikour e gelennerion

Chom a ra bamet an den dirak ul labour graet get unan ampartoc’h evitañ. Ne vijen ket ken sur a ma dorn èl an hani en deus skrivet ha treset àr an daolenn-mañ.

«Piou en deus skrivet ar roll-pred-mañ?» eme-me d’an ostiz.

«Ma breur» a reskont-eñ. Hag-eñ reiñ da c’hoût din en deus evitañ an istim brasañ.

Ha me riotal : «Koutant e tlee bout e vestrez-skol» eme-me

Un tammig emañ souezhet, pe diaes marse : «Nend eo ket chomet gwall bell er skol» eme-eñ

An deiz àr-lerc’h emaint o-daou en ostaleri.

«Eñ an hani eo en deus skrivet àr an daolenn»

«Bravat ur skritur» eme-me d’ar breur

«Bezit sur nend eo ket ar gelennerion an hani o-deus desket din» eme hennañ

«Un donezon-natur eo neuze» eme-me

«Ya, un donezon-natur eo» eme an arall am eus komzet getoñ an deiz kent.

Da heul ar vugale

Emañ en e sav doc’h taol-gont an ostaleri, dirak e vanne kafe, a pa dostan da baeiñ notenn hor predoù. Ur gasketenn lien, hañval doc’h re ar redourion marc’h-houarn gwezh-arall, zo getañ àr e benn. “Guébriant village de vacances” emañ skrivet àrnezhi. Un anv breizhek eo “Guébriant” ha n’em eus ket klevet gwezh-ebet komz ag ar gêriadenn-vakañs-se. Ha me el lâret dezhoñ.

«N’ouian ket muioc’h egedoc’h» eme-eñ «he dastumet em eus a pa oa dilezet àr un daol.»

«Ha c’hwi zo Breizhek marse ?» eme-eñ c’hoazh «hag a venn ?»

«Ag an Oriant» eme-me

Hag eñ lâret din eh a da Roazhon div wezh ar miz da welet ur bugel. Ur paotrig hag a vev get e vamm, kavet ul labour eno geti. Kemeret e oa da vab getoñ. Setu un dra vras eo monet d’e welet.

«Ur Breizhat a vo anezhoñ » eme-eñ en ur vousc’hoarziñ «a pa vo desavet eno»

Hiraezh a zo daet dezhoñ beviñ tostoc’h d’ar bugel. Graet e soñj dilojiñ ar blez-mañ ‘za.

Un embregerezh bihan en-deus e gennad ar sevel-tiez. N’en-deus ket kredet komz d’e vicherourion c’hoazh. Diaes e vo an traoù.

Kalonek eo an dornad getoñ a pa yan àr-raok.

Un tammig a-raok e oamp bet, ma maouez ha me, en ti-bank é treuskas hor c’hont. Goulennet en deus ar plac’h dimp perak e oamp daet da chom er c’horn-bro-mañ. Evit bout tostoc’h d’hor bugale vihan, hon eus respontet.

La Bretonnière

A pa oan ec’h ober ur valeadenn dre ar barrez ha tro-ha-tro, em boa gwelet, an anv-se àr un ostaleri-ti-butun vihan. Diwezhatoc’h em boa gouiet emañ ivez anv ur c’harter a en em led e kumun St Germain-lès-Arpajon bevennet get kumun La Norville.

Dedennet e oan get gwrizienn ar ger èl-just. Ha me furchal an internet ha kavet, àr lec’hienn al levraoueg-vro Frañs, ul levr a zo komzet ag istor al lec’h-se a-barzh: « Istor La Norville hag hec’h aotrouniezh» get an Ao. Genty, person ar barrez. E 1885 e oa embannet.

E-tal an hent Roma ah ae a Lutèce da Orléans ha kemper ar sterioù Orge ha Remarde e oa savet ur gêriadenn anvet Châtres. Bout a oa anezhi en teirvet kantved. Graet e oa Arpajon anezhi adalek 1720. Da gentañ e oa strewet an tier àr un dachenn a bep tu d’an hent. Daet e oant d’ober peder gêriadenn, Châtres, St Jermen, La Norville ha La Bretonnière, a pa oa graet ur c’hreñvlec’h a Châtres.

Aotrouniezh La Bretonnière a oa anezhi é-raok an 12vet kantved. Rak d’ar c’hours-se eh eus komz anezhi a p’en-doa roet an Ao. Gautier de la Bretonnière un tamm-mat ag e vadoù da iliz Longpont a pa oa aet da vanac’h eno.

Er XIIIvet kantved e veve Jean de La Bretonnière. E bried, Blanche a savas iliz La Bretonnière da seveniñ ar c’hoant lakaet en e destamant get he gwaz. Da sant Loeiz e oa gouestlet.

O mab Bihan, anvet Jean ivez, a oa lesanvet «Le Breton». Aotrou La Norville e oa daet da vout ivez. Beviñ a reas e-pad penn-kentañ ar brezel kant vlez a zegasas bec’h bras àr ar vro-mañ. Lakaat a reas e gastell da vout kreñvlec’h, pemp tour dezhoñ ha kempenn ur park tro-ha-tro bevennet get ur vagoer, tourioù e peb korn dezhi ivez.

Nend eus ket ag ar c’hreñvlec’h-se ken. Nag ag an iliz. Diskaret e voe ar c’hreñvlec’h er bleadeu 1750. Unanet eo chomet aotrouniezh La Norville hag aotrouniezh La Bretonnière betek ar XVIIvet kantved.

(Da genderhel)