O kemer an eil evit egile

Nevez zo e oa kredet d’ur jogger bout gwelet ur babig disliv astennet war al letonenn en ur park er karter Queens e New York.

Hag-eñ o c’halv ar Polis ha setu deuet dousennoù polised-kêr war al lerc’h. Hag int n’o doa kavet lamm galon ebet gant ar c’hrouadur. Galvet ganto neuze ar skipailhoù a ra war dro an torfedoù.

En tu all da ziv eurvezh war-lerc’h e vo gwelet ganto o doa kemeret ur verc’hodenn evit ur babig.

Penaos e c’haller faziañ evel-se? Tud zo a lar en doa kroget an teknikourien gant o labour pell a-walc’h eus ar verc’hodenn ha tostaet tamm ha tamm. Pa oent en he c’hichenn hepken e oa bet gwelet ar wirionez ganto.

Diaes eo memestra krediñ e c’hall an dud kavout hañval kroc’hen un den hag hini ur verc’hoden.

Ha padal un dra heñvel ha kentrel war un dro zo bet erru ganin, bloavezhioù zo, da geñver un darvoud gwall drist.

Er c’hoad tost d’hon ti e oan o pourmen gant ma c’hiez. Hag hi o redek dirakon a-greiz-holl. Ha me war he lerc’h ha kroget enni pa oa dindan skeiñ ouzh un dra astennet war an douar. Stumm un den a oa dezhañ. Heñvel-mik e oa ouzh ar jakoù a weler er rakstalioù gwilhad. Diwisk ha divlev. Roudoù tan a oa tro dro hag ur bidon esañs. Ur skingomzer. Un arvest leurennet a grede din gwelet.

Neuze e welis kontron o tont stank. War c’horf ar paour kezh den, a-liv ganto, n’em boa ket gwelet anezho.

Setu galvet ar jandarmed ganin.

D’enderv e teuio daou ensellerien-polis eus Versailles d’am goulennata.

Tri deiz war-lerc’h e skingomzo din ur jandarm yaouank em boa en em gavet gantañ war lec’h an darvoud trist-se. Ur plac’h yaouank an hini he doa en em distrujet. “Ar re a ra mod-se a fell dezho tremen hep c’huitaat war o zaol.” emezañ din.

Advertisements

Iliz Veur Roskilde

640px-Roskilde_Cathedral_aerial

Luc’hskeudenn vrasaet : Af CucombreLibre from New York, NY, USA – Roskilde Cathedral, Denmark,

E Bazilikenn Sant Denez e oa beziet roueed Bro-C’hall. Ha meur a roue Breizh-Veur zo e Westminster Abbey. E Bro Danmark ez eo lakaet relegoù roueed ar vro en Iliz-Veur Roskilde abaoe ar pemzekvet kantved.

Ar rouanez a-vremañ, Margrete II, 78 vloaz dezhi, he deus dija lakaet sevel he bez. Un oberenn arz a-vremañ eo.  

Sarkofag Roskilde domkirke (foto Keld Navntoft/Ritzau Scanpix 2018

Diskouezet e oa bet pa oa bet savet ha kuzhet da c’houde. War wel e vo adarre pa vo beziet ar rouanez. Da Santez Bered eus Bro Sued eo gouestlet ar chapel emañ enni. Genidig eus Bro Sued e oa mamm ar rouanez.

Henri de Montpezat, he fried genidig eus Bro C’hall, aet da anaon bloaz zo pe war-dro, n’en deus ket vennet bezañ lakaet e-kichen e wreg. Kavout a rae diaes bezañ chomet prins kenseurt pa en doa c’hoant bras da vezañ anvet da roue kenseurt. Luduet eo bet e gorf, hervez e c’hoant, ha strewet al ludu er mor. 

Tangwallet en doa un tamm eus an Iliz Veur, 51 vloaz zo. Hañval a ra an tan-gwall hini zo bet en Itron Varia Baris : devet un tamm eus an toenn hag eus ar framm, hag ivez ar gorzenn : sellit amañ. Ne oa ket bet ken bras ar gwalloù memestra. Gwasoc’h e oa bet un tan-gwall a oa bet e krenn-amzer. Devet e oa bet an iliz a-bezh.

 

Diwenner

europe2019-2

Emañ deiz votadeg Europa o tostaat. Ha me o vont da Vro Danmark bep bloaz d’ar mare-mañ. Ar wech all e oan chomet hep mouezhiañ. Un tammig nec’het en em gaven. E soñj e oan bet da c’haloudegañ unan bennak mes ne ouien ket piou.

Er bloaz-mañ e kred din ez eo sañsuploc’h an traoù. Ha me o lenn n’em boa nemet lakaat ma añv war lec’hienn ar parti e oan e soñj mouezhian evitañ. Neuze e vefe kavet unan bennak a vefe roet degemenn dezhañ da vouezhiañ em lec’h.

Pa oa kavet an den, setu-me o lakaat e zoareoù ha ma re war ar folenn paper-mañ ha mont ganti d’an ti-polis. Eeun a-walc’h a-benn ar fin.

Bliv lemm

Evel-se e vo troet a-feson, e-michans an dro lavar saoznek : “stay sharp”. An anv-se zo bet roet gant Fiskars da unan eus o zouzerezioù geot dre zorn. Ar sort-se a vez graet “Tondeuse manuelle” anezho e galleg. Dre nerz an den e-unan e vez kaset an douzerez war-raok hag troc’het ar geot. 

staysharp-max-push-reel-mower-6-o0jngh0plon79td9utd3ydmdsv4y1hh29l0aruj7uw

Prenet em eus unan. Aet ‘oan skuizh get trouz ha poultrenn hon touzerez tredan kozh. Didrouz eo homañ ha war-raok eo strinket ar geot troc’het ganti.

362050-1001-height-adjustment_project_main_image

Aes eo reizhañ uhelder an troc’hañ etre 2,5 cm ha 10 cm.

Reizhañ al lavnenn dre droc’hañ ul lavnennig paper a zo aesoc’h eget ma krede din. Sell amañ.

Plaen eo hol letonenn ha n’eo ket bras. Setu aes a-walc’h eo din bountañ . Un tamm korfembregerezh a ra vad d’an den. Ha “ekolojik” eo.

 

Penaos emañ ho traoù get Macron?

Safar a ra an tri faotr harpet doc’h an daol-gont. Hag unan anezhe durc’hiñ tremazomp, ma maouez ha me :

«N’oc’h ket diaeset get an trouz?» eme-eñ

«Didrouz e vez hon devezhioù, seniored mah omp» eme-me «un tammig cheñchamant a ra vad»

C’hoarzadeg.

«Ha penaos emañ ho traoù get Macron ?» eme-eñ c’hoazh.

Er pezh en deus graet gouarnamant Macron get ar CSG emañ é soñjal a-dra-sur.

E-pad ma soñjomp-ni ervat er pezh a vo respontet evit ar goulenn politik-se, eñ a lâr:

«Me a zarempred marc’hadoù an traoù kozh. Gwelet e vez lies a-walc’h seniored bec’h àrne hag àr o bugale.»

La Bretonnière (kendalc’h)

Hañval e oa din e veze graet La Bretonnière ag ul lec’h ma oa bet Bretoned é veviñ gwezh-arall. An heveleb soñj o deus al lod muiañ ag an dud, a dra sur.

Neoazh ma vez kavet aes skridoù a dud gouiziek a-du get ar soñj-se e vez kavet ar c’hontrol ivez.

Studiet eo bet get an Ao. Xxx Musset penaos emañ bet savet an anvioù-lec’h e Normandi. Evit ur bochad anezho, revezañ, e vehe bet lakaet al lost-ger «-ière» pe «-erie» doc’h anvioù an dud a biaoue un dachenn douar. N’em-eus ket kavet skridoù an Ao. Musset. Komzet eo anezhe get an Ao. François de Beaurepaire en ur pennad embannet e “les annales de Normandie“. Hag hennañ lakaat Bretonnière pe Berthonnière e mesk an anvioù-lec’h savet èl-se.

Med get lec’hioù dister dreist-holl emañ bet graet èl-se. Ne vez ket kavet gwall lies al lost-ger-se get anvioù-aotrouniezh pe get anvioù-parrez. Hag hor Bretonnière-ni a oa aotrouniezh.

Gilles Clément, savour liorzhoù brudet anezhoñ, treset Jardin Citroen getoñ e Pariz, a biaou un tamm douar àr vordenn Ster Creuse. Un istorig kær a gont da zispleg perak e vez graet La Berthonnière anezhoñ:

«Berthon» pe «berton», eme-eñ, a zo ar ger «breton» bet distreset. Graet e veze èl-se ag un den divroet da viken, na veze anavet nemet e vro orin : Breizh. Er c’hrenn-amzer ha kent an Dispar-bras e oa Ster Creuse bevenn etre bro ar “gabelle” ha bro ar “franc salé”. Floderion-holen a dreuze ar c’horn-bro. Brudet ma vezent èl gedourion mat, e oa bet Bretoned gopret èl maltouterion evit o zreseal. Ur berthonnière a zo ur post-ged.

Nag e vehe hor Bretonnière-ni ur post-ged ivez ? Lec’hiet eo àr an ihuel, a-us da gemper Ster-Orj get Ster-Remard, e-tal an hent-bras Pariz-Orleans.

Kaset omp en-dro àr an douar-patatez-mañ, en ur lenn ar pennad bet skrivet get an Ao. Chédeville, Doue d’e bardono, bet kelenner e Skol-Veur Roazhon. N’heller ket studial divroerezh ar Vretoned diàr an anvioù-lec’h, eme-eñ. Hag-eñ komz a soñj e genvreur Roblin : donet a rahe an anvioù-lec’h ar seurt get Bretonnière ag ar wrizienn geltiek «bart-» pe «bert-». Roet he deus honnañ «bertainière», bet testoniet get ar ster «gwern», pe «barte», bet testoniet get ar ster «koad taill leun a werneg». Dre c’hoari-gerioù eo e vehe bet lakaet ur stumm breizhek àr anvioù-lec’h ar seurt-se..

Evit goût hag ec’h eus bet Bretoned en ul lec’h gwezh-arall gozh, emañ ret furchal en dielloù kozh da gavout anvioù tud, eme-eñ c’hoazh.

Na Jean de la Bretonnière “dit Le Breton” neuze ? Dre c’hoari-gerioù moarvat, diàr anv e aotrouniezh, e oa lezanvet «Le Breton».

Ne vez ket savet tier ar seurt-se ken

Hopal a ra din a-ziàr an tu arall ag ar straed, e-pad mah on é sellet d’ar pezh a chom ag an ti diskaret-mañ. Ha neuze e ta etaldon. Pouezh-mouezh kreñv a Vro Bortugal ha galleg flour zo getoñ àr un dro.

Hag eñ lâred din e oa-eñ bet en ti-mañ gwezh-arall. Ul labour bennak en-doa graet evit an itron gozh a oa é chom ennañ. Hag e vaouez a rae he stal. Ne oar ket petra eo daet an itron da vout. Dilojet he-deus blez zo.

«Un ti kaer e oa» eme-eñ en ur vonet àr-raok «ne vez ket savet ar seurt-se ken.»

An ti-se em boa tennet luc’hskeudennoù anezhañ blez zo.

Kaer e kaven an traoù houarn anezhañ.

Lakaet e oa ar maen “meulière” doc’h feson ar vro, get mein bihan etreze.

Un ti nevez 1000m2 a blañcheris ennañ a vo savet àr an tamm douar 900m2-mañ. Un dek pe bemzek bennak a rannoù-di neuze.

Ha lojeiz sokial e vo? Koutant e vehe an aotrou maer. Emañ ar gumun edan ar vevenn 25% lakaet get ar Stad evit ar seurt lojeiz. Ret eo dezhi paeiñ un dell-gastiz bep blez.